Page 4 of 4

ได้คิด จน คิดได้ ตอนที่ 2: โรคกลัวแพ้

pexels-photo-277052.jpeg

เป็นบทความที่ผมเคยเขียนลง http://afterword.co/blog/ ครับ

“The goal is to win, but it is the goal that is important, not the winning.” Reiner Knizia (Famous Board Game Designer)

ตอนที่ 2 แล้วนะครับ เกี่ยวกับ ข้อคิดที่ได้จากการเล่นบอร์ดเกม ความน่าสนใจอย่างหนึ่งของบอร์ดเกมนะครับ คือ มันคล้ายกับหมากรุก แต่เป็นหมากรุกที่มี Theme มีเรื่องราวสนุกสนาน และ ไม่เครียดเท่าหมากรุก

แต่พอมันคล้ายหมากรุก มันก็จะมีภาพว่ามันเป็น Brain Game ที่คนเล่นเก่งจะดูเป็นคนฉลาด และมันก็ทำให้เกิดมุมมองผิด ๆ ว่า คนที่เล่นแพ้คือคนโง่ หลาย ๆ คนที่เล่นบอร์ดเกมเลยมีโรคอย่างหนึ่งครับ ผมเรียกว่า “โรคกลัวแพ้”

โรคกลัวแพ้นี้มักจะเกิดกับคนที่เริ่มหัดเล่นใหม่ ๆ ครับ บางคนกลัวแพ้จนทะเลาะกับเพื่อนจนร้องไห้ไปเลยก็มี

มันก็น่าแปลกนะครับ ทั้ง ๆ ที่มันเป็นแค่เกม แต่ก็มีคนไปจริงจังกับมัน และมันก็ย่ิงน่าสนใจขึ้นไปอีกว่า คนที่กลัวการแพ้ มักจะไม่ใช่คนที่ชนะ ผมว่ามันอาจเป็นเพราะ การกลัวแพ้จะทำให้เราไม่กล้าคิดอะไรใหม่ ๆ ไม่กล้าลงมือทำ และทำให้เราสูญเสีย Creativity ไป

ความคิดว่ากลัวความผิดพลาด กลัวการโดนตำหนิ กลัวการไม่เป็นที่ยอมรับของคนอื่น นี่มันน่าสนใจนะครับ

นักเล่นบอร์ดเกมเก่ง ๆ ฝีมือดี ๆ ที่ผมรู้จัก ล้วนแต่ไม่กลัวการแพ้ ไม่กลัวการลองคิด ไม่กลัวที่จะลองทำอะไรใหม่ ๆ พวกเขาไม่ได้เล่นแค่เพราะอยากจะชนะ แต่เขาเล่นเพราะอยากใช้ฝีมือให้เต็มที่  และที่น่าสนใจคือในชีวิตประจำวัน พวกเขาก็ประสบความสำเร็จ เป็นคนที่มีความคิดสร้างสรรค์ และหลาย ๆ คนเป็นผู้นำในวงการอาชีพของตัวเอง

อันนี้ผมก็ไม่ทราบนะครับว่ามันเป็นเพราะพวกเขาเป็นคนมีทัศนคติดีๆ อยู่แล้ว ทำให้พอมาเล่นบอร์ดเกม เลยเล่นออกมาได้ดี หรือ การเล่นบอร์ดเกมต่างหากที่พัฒนาตัวเขา … แต่จากการได้ลองคุยกับพี่ๆ เหล่านี้บางท่าน ก็ล้วนแต่บอกว่าเขาใช้บอร์ดเกมพัฒนาตัวเองครับ!

ได้คิด จน คิดได้ ตอนที่ 1: บอร์ดเกม คืออะไร?

“บางที เราควรหยุดคิด เพื่อมาคิดว่า ตอนนี้เราควรจะคิดอะไร”

ผมว่า บางทีเราก็ต้องหยุดคิดบ้างนะ เพื่อหันมาทบทวนดูว่า ตอนนี้เราควรคิดอะไรกันแน่ หลาย ๆ ครั้งผมเจอว่า สิ่งที่เราควรคิดไม่ใช่สิ่งที่เรากำลังคิด ประโยคนี้มันผุดขึ้นมาในหัวผม ตอนที่ผมกำลังนั่งเล่นบอร์ดเกมที่ชื่อว่า Caylus ครับ (http://boardgamegeek.com/boardgame/18602/caylus) แต่ว่า Caylus คืออะไร … Caylus คือหนึ่งในบอร์ดเกมยุคใหม่ ถ้าให้เทียบก็เหมือนกับเกมเศรษฐีที่เราคุ้น ๆ กันน่ะครับ แต่มันพัฒนาไปไกลกว่ามากครับ

บอร์ดเกมยุคใหม่คืออะไร?

บอร์ดเกมยุคใหม่เป็นที่นิยมในยุโรปครับ โดยเฉพาะในประเทศเยอรมัน จนมีคำเรียกบอร์ดเกมประเภทนี้ว่า German-style Board Game เกมเหล่านี้จะไม่มีผู้เล่นถูกกำจัดออกจากเกม ไม่มีใครต้องนั่งเบื่อรอเกมจบ เป็นเกมที่ต้องใช้ทักษะการวางแผนมากกว่าใช้ดวง ที่สำคัญคือจะเล่นให้ฮาหรือจริงจังก็ได้ในเวลาเดียวกัน! คุณ “สฤณี อาชวานันทกุล” เคยเขียนบทความเกี่ยวกับบอร์ดเกมยุคใหม่ไว้ครับ ชื่อว่า “ลาก่อนเกมเศรษฐี” ลงนิตยสารสารคดี http://www.sarakadee.com/2011/09/29/goodbye-monopoly/ คุณสฤณี ได้สรุปข้อดีของบอร์ดเกมไว้อย่างเข้าใจง่ายและเห็นภาพมาก ๆ ผมถือว่าเป็นบทความที่ดีที่สุดบทความหนึ่งของไทยเกี่ยวกับบอร์ดเกมเลย ผมคงไม่มีปัญญาไปบรรรยายได้เทียบเท่าคุณสฤณีหรอกครับ ดังนั้น เชิญเข้าไปอ่านเลยครับผม 😀

ผมมาเจอกับบอร์ดเกมนี้ได้อย่างไร?

ผมชอบเล่นหมากกระดานมาตั้งแต่เด็ก ๆ ครับ โดยเฉพาะหมากรุก ตอน ม.ปลาย ผมกับเพื่อน ๆ ชอบรวมตัวกันออกไปเล่นหมากรุกตามที่ต่าง ๆ ต่อมาผมได้ไปทำงานประจำที่ต่างประเทศและได้ไปเจอกับบอร์ดเกมครับ จากนั้นมาผมก็หลงใหลเกมพวกนี้ และพยายามแนะนำให้คนรอบตัวได้เล่น ซึ่งก็ติดกันงอมแงมไปหลายคน และด้วยความบ้าคลั่งเล่นบอร์ดเกมของผม ผมก็ได้ไปลงแข่งขันบอร์ดเกมชิงแชมป์ประเทศไทย เกมชื่อว่า “The Settlers of Catan” และโชคดีได้เป็นแชมป์ประเทศไทยคนแรก และกำลังจะไปชิงแชมป์โลกในเดือนตุลาคม 2557 นี้ครับ เล่าเรื่องตัวเองทำไม ก็เพียงแต่อยากให้เราได้รู้จักกันนิดหน่อย ก่อนที่เราจะคุยกันน่ะครับ … พอดีกว่า เขียนเรื่องตัวเองแล้วมันเขิน

ความแปลกของบอร์ดเกม

มันน่าแปลกนะครับ ที่เราเล่นบอร์ดเกมเพื่อความสนุกผ่อนคลาย แต่ว่า หลังจากที่เล่นไป ผมสังเกตได้อย่างนึงว่า เราได้ข้อคิดจากมันนะ มันเป็นข้อคิดที่ไม่ได้มีใครยัดเยียดให้เราคิดหรือแนะนำว่าต้องคิด แต่มันผุดขึ้นมาเอง เพื่อนรักผมคนหนึ่งบอกกับผมว่า “เราเข้าใจตัวเองแล้วนะ ว่าที่ผ่านมาเราไม่เคยกล้าตั้งเป้าหมายให้กับชีวิตเลย ถึงจะตั้งใจทำอะไรลงไป มันก็ไม่เกิดประโยชน์สูงสุด” ในขณะที่อีกคนก็บอกผมว่า “เราเพิ่งเข้าใจตัวเองนะ ว่าเราเป็นคนกลัวการทำเป้าหมายไม่สำเร็จ ที่ผ่านมาเราเลยตั้งเป้าหมายเล็ก ๆ ที่เราคิดว่าจะทำได้เท่านั้น” เพื่อนทั้งสองคนนี้เล่าให้ผมฟัง หลังจากที่เขาได้ลองเล่นเกม Ticket to Ride ครับ สำหรับผม บอร์ดเกมที่ดี มันจะจำลองการใช้ชีวิตให้เราครับ ให้เราได้ลองผิดลองถูกอะไรบางอย่างในช่วงเวลาสั้น ๆ เราต้องตัดใจแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นมาระหว่างเกม ซึ่งการจำลองสถานะการณ์นี้เอง มันทำให้เราได้คิดครับ มันทำให้เราได้ลองผิดลองถูก ได้เห็นผลลัพธ์ และได้เรียนรู้ มันช่วยให้เราประหยัดเวลาไม่ต้องไปลองผิดลองถูกในชีวิตจริง แต่ก็นั่นล่ะครับ เกมมันไม่ได้สอนเรา เราต้องสอนตัวเอง

แนะนำบอร์ดเกม

สำหรับท่านที่ไม่รู้จักบอร์ดเกมเลย ผมขออนุญาตแนะนำเกมให้รู้จักซักเกมหนึ่งนะครับ จะได้เห็นไอเดียว่าบอร์ดเกมมันพัฒนาไปถึงไหนต่อไหนแล้ว ไม่ได้ไก่กาอาราเล่ เกมที่ขอแนะนำในตอนนี้คือเกม “Camel Up!” เป็นเกมที่พึ่งได้รางวัลเกมยอดเยี่ยมแห่งปี 2014 ครับ … เล่นง่าย สนุก ฮา หัวเราะเสียงดัง แต่ถ้าจะคิดให้ลึก ก็ลึกได้ชนิดว่านั่งเงียบกุมขมับครับ

เป็นบทความที่ผมเคยเขียนลง http://afterword.co/blog/ ครับ

Game Theory ในการเล่นบอร์ดเกม

10363847_1009431989086310_3197580722242552842_n

Game Theory เป็นคอนเซปที่โด่งดังที่ทุกคนคงรู้จักนะครับ บอร์ดเกมที่พวกเราเล่นๆกัน ก็มันจะมีหลักการของ Game Theory แทรกอยู่เสมอๆ ทำให้ผู้เล่นให้สับสนเล่นว่าควรจะตัดสินใจวางแผนยังไงดี ที่เราจะเจอบ่อยคือ Prisoner’s dilemma ครับ

เช่นในเกม Carcassonne ที่เวลาเรากับเพื่อนกำลังร่วมกันสร้าง City ถ้า 2 คนช่วยกันจั่วและก็แบ่งๆแต้มกันไป แต่ถ้าเราวาง Meeple เพิ่มเพื่อเอา Majority โดยกะจะเอาแต้มคนเดียว (Take All) ซึ่งก็มีความเสี่ยงว่า เพื่อนจะไม่ช่วยเรา เราต้องลุ้นจั่ว tile คนเดียว แถมอาจจะเพื่อนโดนกันจนปิดเมืองไม่ลง และ ตัว Meeple เราจะไม่ได้กลับขึ้นมือ ซื่งถือว่าสาหัสมาก ดังนั้น การตัดสินใจที่ฉลาดอาจจะเป็นร่วมมือกัน (แต่ก็นั่นหล่ะครับ หลายๆครั้งกระทั่งตัวผมเองก็เลือกที่จะ Take All แล้วก็เจ๊งไป)

หรือกรณีที่สนุกมากคือการร่วมมือและหักหลังกันครับ เช่นในเวลาเล่นเกม 3 คน ปรกติถ้า 3 คนฝีมือพอๆกัน โอกาสชนะของแต่ละคนก็ 1/3 แต่ถ้ามีสองคนจับมือกันรุมอีกคน (ในคาทานเจอผมโดนบ่อย 555) โอกาสชนะของคนที่จับมือกันจะเพิ่มเป็น ½ ซึ่งถือว่าเยอะทีเดียว แล้ว2คนนี้ค่อยมาไฟวท์กันทีหลัง แต่ทีนี้ ถ้ามีคนนึงหักหลังเพื่อน คนที่หักหลัง จะมีโอกาสชนะเพิ่มขึ้นมากกว่า ½ ในทันที แต่ทีนี้ ถ้าทั้ง 2 คน หักหลังกันเอง จะกลายเป็นว่าอาจจะแพ้ทั้ง 2 คน แล้วคนที่ 3 ที่ตอนแรกจะโดนรุมกลายเป็นได้เปรียบขึ้นมาจนอาจจะชนะได้ ทีนี้เราจะเล่นยังไงดี สุดท้ายทุกคนก็เลยอาจเลือกที่จะเล่นต่างคนต่างเล่น เพราะการร่วมมือกัน มันไม่ได้การันตีว่าเราจะชนะ

แต่ก็นั่นหล่ะครับ การจับมือกัน และ การหักหลังกัน ก็ยังเกิดตลอดเวลาในการเล่นบอร์ดเกม (เล่น Caylus นี่เจอตลอด วัดใจกันมากว่าจะโดนหักหลังมั้ย) แต่ปรกติแล้ว การจับมือกันนี่ก็มันจะเกิดตอนมีคนนึงเริ่มทิ้งห่าง แล้วที่เหลือต้องร่วมมือกันเพื่อตามให้ทัน

นี่ก็คร่าวๆนะครับ เล่นบอร์ดเกมมันดีตรงนี้หล่ะครับ ที่เราจะได้ศึกษาหลักจิตวิทยาไปได้โดยไม่รู้ตัว 😀

จั่วการ์ดให้ชีวิตบ้าง [ข้อคิดจากบอร์ดเกม]

pexels-photo-262333.jpeg

วันก่อน น้องที่ผมเคารพท่านนึงได้มาปรึกษาเรื่องอนาคตส่วนตัว คือ น้องเค้าชอบเล่นคาทาน ผมก็เล่าไปว่า ตัวผมเองเนี่ยมีสันดานส่วนตัวอย่างนึงคือ ชอบมองอะไรเป็นเกม เป็นหมากรุกบ้าง เป็นคาทานบ้าง

คือผมชอบคิดว่า ปัญหาของเราเนี่ย ถ้าเปรียบเป็นเกมเราจะทำยังไง

ผมก็บอกน้องไปว่า … ปัญหานี้เหมือนกับว่าเราเล่นคาทานอยู่แล้วลังเลว่าจะจั่วการ์ดดี หรือ สร้าง city ดี

คือมันต้องอ่านให้ขาดว่า จริงๆแล้วตอนนี้เกมของเรา เราต้องการอะไร ต้องเสริมอะไร

ถ้าจั่วการ์ดเนี่ย เราก็ไม่รู้ว่าจะได้ไพ่อะไร ไพ่อาจไม่เข้ามือ แต่ที่แน่ๆ คือ เราจะเล่นเกมได้อย่างมี flexibility มากขึ้น

พวกเรานักเล่นเกมคงรู้ดีว่า ถ้าเล่นคาทานแล้วเราไม่มีไพ่ แต่เพื่อนมีไพ่อมไว้คนละ 1-2 ใบเนี่ย ชีวิตมันอึดอัดมาก การลงทุนในการ์ดบ้างก็ไม่ได้เป็นแย่อะไร

แล้วน้องก็กลับไปคิด

ต่อมาน้องก็เดินมาบอกว่า … ผมคิดอะไรได้ละ ผมว่า ชีวิตผม ผมจั่วการ์ดน้อยไป ผมว่าจะผมลองจั่วการ์ดให้ชีวิตดูบ้างละพี่

แล้วน้องเค้าก็ตัดสินใจได้

ชีวิตมันก็เหมือนเกมครับ บางทีเกมมันก็ให้ข้อคิดได้จริงๆนะ อันนี้ผมนั่งยันนอนยันเลย

จะว่าไปผมนี่ก็บ้าเกมคาทานนะ เอามาเป็นข้อคิดได้ซะงั้น

เรื่องเร้นลับของวงการเกม!

วงการบอร์ดเกมก็มีเรื่องเร้นลับนะครับ คือเกม Illuminati card game ไว้ใครว่างๆเข้าไปศึกษาได้ เรื่องนี้ระดับตำนานเลย

หลักๆคือ มันเป็นเกมไพ่ที่ขายปี1995 ธีมเกี่ยวกับทฤษฤีสมคมคิด Illuminati ความเด็ดมันคือภาพที่วาดครับ เพราะภาพที่วาดไว้บนไพ่แต่ละใบ มันดันไปตรงกับเหตุการณ์สำคัญของโลกที่เกิดขึ้นในเวลาต่อมา

ย้ำนะ ว่าเกมขายปี1995 แต่มีภาพเครื่องบินชนตึกแฝด การถล่มเพนทากอนปี 2001 ภาพที่เชื่อว่าเป็นภาพโอบาม่า โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ระเบิด Elisa Lam หรือ Boston Marathon คือบางรูปดูไปก็ดูไม่ออก แต่พออ่านคำที่มันเขียนบนไพ่แล้ว แบบว่าถึงจะเข้าใจ

ผมว่ามันก็เป็นแค่เรื่องบังเอิญหล่ะครับ สนุกๆ คือไพ่มันเยอะมากกกก จะมีโดนบ้างเหมือนๆบ้างก็เป็นไปได้

แต่ว่าก็มีคนที่เอาไพ่ชุดนี้มานั่งวิเคราะห์กันจริงจัง เช่นอาจจะเกิด การวินาศกรรมในงานโอลิมปิกที่ญี่ปุ่น อีกอย่าง มีคนเจอว่าโดนัลทรัมป์ได้ถูกทำนายอยู่ในไพ่ในนึงด้วยนะ …

คือผมว่า เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นแล้ว แล้วพยายามโยงมาหาไพ่มันก็ทำได้หล่ะ
อยากจะบอกว่าผมเคยมีบุญได้จับไพ่ชุดนี้ของจริงครั้งนึง แบบว่าขนลุก (เจ้าของเองเห็นว่ายังไม่รู้ตัวเลยว่าเกมตัวเองมี story ขนาดไหน) แบบว่าตอนนี้เกมนี้มันเป็น rare item ไปเรียบร้อยละครับ

ข้อคิดจากบอร์ดเกม

10439521_847247165304794_3768356484910710014_n

“วงการนี้ เค้าปลูกถั่วกันเก่งมากเลยเนอะ”

แฟนผมพูดหลังจากได้ยินผมเล่าเรื่อง การเป็นพันธมิตรกันของร้านบอร์ดเกมใหญ่ๆในไทย

ปลูกถั่วเป็นชื่อเล่นของเกม Bohnanza ครับ ที่ผู้เล่นแข่งกันปลูกถั่ว แต่การที่เราจะได้แต้มเราต้องให้เพื่อนได้แต้มด้วย! นั่นคือนี่เป็นเกมของการช่วยกัน (แต่ชนะคนเดียวนะ) บางคนเหมือนจะช่วยแบบขาดทุนหลายครั้ง แต่จบเกมชนะ

เราเล่นเกมแล้วได้ไอเดียครับ ได้แนวความคิด ที่จะเอามาปรับใช้ ผมมองว่าการเล่นบอร์ดเกมมันเหมือนการซ้อมใช้ชีวิตครับ เราจะได้ไอเดียว่าชีวิตจริงเราควรตีดสินใจยังไง

เปิด Blog ใหม่

คือแบบว่าผมทำ FB Page เรื่องคาทาน เขียนบทความมาเยอะ แต่ก็เจอว่า FB มันกลับไปอ่านตอนเก่าๆยาก ก็เลยคิดอยากจะรวมไว้ใน Blog เดียวครับ จะได้หาอ่านรวมๆได้ง่ายๆ

“When playing a game, the goal is to winbut it is the goal that is important, not the winning” — Reiner Knizia

post