Catan: Crop Trust

Catan: Crop Trust

เป็นภาคเสริมย่อยที่คาทานจับมือกับองค์กร Crop Trust องค์กรระดับโลก ที่เก็บเมล็ดพันธ์พืชอาหารของโลกไว้เพื่อกรณีวิกฤต ไม่ว่าเหตุการณ์ใดก็ตาม

กติกานี่ผมชอบมาก ย่อๆประมาณนี้

  1. Token เมล็ดพันธุ์พืช
  • เอาทะเลทรายออก แล้วใส่แผ่นข้าวเพิ่มเข้าใป … ทำให้มีข้าว 5 แผ่น
  • บนแผ่นข้าว ให้วาง “Token เมล็ดพันธุ์พืช” ลงไป
  • ทุกครั้งที่ใครทอยเต๋าได้ข้าว ใครจะหยิบการ์ดข้าว ต้องเอา “Token เมล็ดพันธุ์พืช” ทิ้งออกจากเกม
  • ถ้าบนแผ่นข้าว ไม่มี “Token เมล็ดพันธุ์พืช” จะอดได้การ์ดข้าว
  • ทุกครั้งที่ใครก็ตาม สร้างบ้าน เมือง หรือ ถนน ให้จั่ว Event ซึ่งจะทำลาย “Token เมล็ดพันธุ์พืช” … ง่ายๆ ยิ่งพัฒนา เกาะจะยิ่งเสื่อมโทรม เมล็ดพันธุ์จะหายากขึ้น
  • ถ้า “Token เมล็ดพันธุ์พืช” ชนิดไหนโดนทิ้งจนหมด จะถือว่า สูญพันธุ์
  1. สะสมเมล็ดพันธุ์พืช
  • ทำได้แค่ตาละครั้ง
  • หยิบเมล็ดพันธุ์จากแผ่นข้าวที่มีบ้านเรา เข้าไปเก็บในคลัง
  • เบิกเอาเมล็ดพันธุ์ที่อยู่ในโกดัง ออกมาหว่านปลูกในแผ่นข้าวได้
  • ไม่ได้ทำฟรีๆนะ ต้องจ่าย ไม้-หิน
  • แต่ถ้าเราสะสม เมล็ดพันธุ์ได้เยอะๆ ก็จะได้แต้มพิเศษด้วย
  1. จบเกม
  • จบ 10 แต้มตามปรกติ
  • แผ่นข้าว 3 ใน 5 แห้งแล้ง ไม่มี “Token เมล็ดพันธุ์พืช”
  • “Token เมล็ดพันธุ์พืช” สูญพันธ์ุ 2 ชนิด
  • การจบ 2 แบบหลัง คนชนะคือคนที่สะสมเมล็ดพันธุ์ได้เยอะที่สุด ไม่ใช่ แต้ม VP

เป็นภาคที่น่าสนุกมากกก ธีมดูแน่น
นั่นคือ คนเล่นจะต้องคอยบาลานซ์การเก็บเกี่ยวทรัพยากรเพื่อตัวเอง หรือ การคอยหว่านปลูกพืชผลเพื่อให้เกมเดินต่อไปได้

เกมจะเพิ่มมิติการตัดสินใจระหว่าง ทำเพื่อตัวเอง หรือ เพื่อคนอื่น

และที่สำคัญ โดยรายได้จากการขายภาคเสริมย่อยนี้ คาทานจะบริจาคส่วนนึงให้กับองค์กร Crop Trust!

ใครสนใจก็หาซื้อมาเล่นกันได้ครับ
ผมเองก็ยังไม่มี แต่อ่านกฎแล้วคิดว่า ภาคนี้เดี๋ยวจะซื้อมาสะสมแน่ๆ

Labyrinth – เกมเขาวงกต สุดคลาสสิค

ส่วนตัวผมเป็นคนที่มีความคลั่งใคล้ในเขาวงกตมาก สมัยเด็ก ๆ ก็ชอบวาดเขาวงกตเล่นกันกับเพื่อน โตมาพอเล่นบอร์ดเกม ถ้าเจอเกมเขาวงกตก็จะซื้อมาสะสมทันที

แล้วมันก็น่าตลกตรงที่ เกมเขาวงกตที่ผมชอบที่สุดกลายเป็นเกมเด็กชื่อ Labyrinth

เกมก็เล่นง่ายๆ คือเราจะเป็นพ่อมด แข่งกันเดินทางในเขาวงกตเพื่อไปเก็บสมบัติ

เกมจะมีแผ่น 4 เหลี่ยมเป็นรูปทางเดิน ทางตรงบ้าง ทางโค้งบ้าง แล้วไอ้แผ่นทางเดินเนี่ย มันไม่ fix ติดกับกระดาน เวลาเล่น ก็วางแผ่นทางเดินนี้ไปมั่วๆบนกระดาน … แค่นี้เราก็จะได้เขาวงกตละ

แต่ความล้ำของเกมคือ เราจะสามารถเลื่อนแผ่นทางเดินได้! โดยกันเอาแผ่นทางเดินใหม่ใส่เข้าไปในกระดาน โดยการดันเข้าจากขอบกระดานด้านนึง แล้วดันในแผ่นทางเดินทั้งแถว เลื่อนไปทั้งหมด

นั่นคือ ระหว่างที่เราเล่น ทางเดินจะเลื่อนไปมาตลอดเวลา ทำให้มันวุ่นวาย และ สนุกสนานมาก อีกทั้งยังได้การวางแผนด้วยว่าจะดันทางเดินยังไงดี

ที่ผมชอบเกมนี้มาก ก็เพราะมันได้อารมณ์ของนิทานเขาวงกตมหัศจรรย์ดีอ่ะ ที่ทางเดินขยับไปขยับมา เดินอยู่ดี ๆ มีกำแพงมากั้นซะงั้น แถมยังพอวางแผนได้ด้วย

ก็เป็นเกมที่เหมาะมากสำหรับเด็ก ๆ ครับ ผมให้เด็กๆหลายคนลองเล่น พบว่าชอบทุกคนนะ โดยเฉพาะเด็กเล็ก ๆ ผมลองไปอ่านในเวปดู มีคนลองให้ลูก 5 ขวบครึ่งเล่น ก็พบว่าพอเล่นได้

ก็เป็นอีกเกมที่น่าลองเล่นในครอบครัว โดยเฉพาะช่วง Covid ครับ กติกาง่าย เล่นสนุกได้ทันดี

ปล. เชื่อมะ บอร์ดเกมแรกที่ผมลองออกแบบ ก็เป็นเกมเขาวงกต … เหอ ๆ แบบว่าคลั่งไคล้จัด ๆ

Keltis – Simple but Deep

ถ้าจะหาเกมที่เล่นง่ายๆ แต่ลึก เกมนึงที่ผมเชียร์คือ Keltis
แบบว่ากติกามันง่ายมาก คือ วางไพ่ 1 ใบหน้าเรา หรือ ทิ้งไพ่ 1 ใบ แล้ว จั่วไพ่ 1 ใบ แค่นั้นเอง

ไพ่มี 5 สี มีเลข เวลาวางไพ่หน้าต้องต่อแถวสีเดียวกัน เลขไล่ขึ้นหรือลงก็ได้ แต่ไล่ได้ทางเดียว
ดังนั้นระหว่างเล่น หน้าเราจะไพ่ 5 แถว 5 สี

พอวางไพ่หน้าเราเสร็จ ก็เดิน Token บนTrack ที่สีที่ตรงกับไพ่
แต้มจะเริ่มจากติดลบ ต้องเดินไกลนิดนึงถึงเป็นบวก

กองไพ่ทิ้ง มี 5 กองตามสี หงายไพ่แล้วทิ้งทับไปเรื่อยๆ
ตอนจั่วจะจั่วจากกองจั่วก็ได้ หรือ จากกองไพ่ทิ้งใบบนสุดที่หงายอยู่ แค่นี้เอง

เริ่มเห็นความจ๊าบของมันมะ … กั๊กไพ่ คำนวนไพ่กันสนุกสิครับพี่น้อง

Tactic การจัดการไพ่บนมือนี่สนุกมาก กั๊กไพ่ อมไพ่
ทิ้งตานี้ จั่วกลับเองตาหน้า ทิ้งให้เพื่อนหยิบแล้วเราหยิบต่อ

นอกจากนี้ยังมีรายละเอียดเล็กๆน้อยๆเช่น มี tile แต้มให้แย่งกันเก็บ
มี Token แต้ม x2 แบบว่า ถ้าเดินได้ไกลก็ได้บวกเยอะ แต่ถ้าได้แต้มลบก็จุกไป

………………………………

อารมณ์เกม อยากจะบอกว่าเหมือนเล่นไพ่ดัมมี่มาก ที่จั่วไพ่ ทิ้งไพ่ จัดไพ่บนมือ คำนวนไพ่เพื่อน แล้วเกิดไพ่

ผมเคยท้าเซียนดัมมี่เล่นเกมนี้
แพ้ยับครับ เค้าทำได้ไงไม่รู้ เดิน Token ไปจนสุดได้ทุกแถว ซึ่งมันโคตรยาก … บ้าบอมาก

เป็นอีกเกมดีมาก แต่ทุกวันนี้อาจจะไม่ค่อยดัง และหายากนิดนึง
ถ้าใครอยากจะลองเกมที่กติกาง่ายๆ แต่ลึก แนะนำเกมนี้ครับ ลองหามาสะสมกันได้

Ra … บอร์ดเกมประมูลในดวงใจใครหลายคน

Ra เป็นเกมแนวประมูลที่สนุกมาก ออกแบบโดยท่าน Reiner Knizia
เกมนี้มีธีมเป็นยุคอียิปโบราณที่เราจะต้องแข่งกันประมูลทรัพยากรโน่นนี่

ความเด็ดของ Ra ที่หาไม่ได้เกมประมูลเกมอื่น แม้แต่ในยุคปัจจุบันคือ Ra เป็นเกมประมูลที่เล่นได้ 2 คน

…. มันบ้าไปแล้ว เกมประมูลที่เล่น 2 คนได้ แถมสนุกด้วย ….

ประวัติการออกแบบเกมนี้ก็ไม่ธรรมดา ลองอ่านบทสัมภาษณ์ของท่าน Reiner กันดูครับ

“Ra actually has a good story behind it; it was the first game I did after my retirement. Two or three weeks after my retirement I said, ‘Okay, now let’s get started.’

That’s the time, when I do a big game, that the world around me stops. I concentrate on this game and nothing else.

And since I had more time, this concentration became even more extreme. For four to six weeks I did nothing but work on this game”

อ่านดูมันเหมือนกับท่าน Reiner ได้เข้าสู่ Flow ซึ่งน่าสนใจมาก และ ทำให้ไม่แปลกใจที่ทำไมเกมถึงออกมาได้มีเอกลักษณ์ที่หาไม่ได้เกมอื่นและสนุกขนาดนี้

แนะนำให้ลองหามาเล่น และ ถ้าเป็นไปได้ก็เชียร์ให้หามาสะสมครับ
เกมนี้เป็นอีกหนึ่งเกมที่ผมลองเอาไปให้ใครเล่น ใครก็ชอบ สอนง่ายมาก เล่นซ้ำได้บ่อย

ใครชอบเกมนี้บ้าง ขอเสียงหน่อยยย

ต้นกำเนิด เกมบันไดงู

เชื่อมั้ยครับว่า เกมบันไดงู ที่พวกเราเล่นกันสมัยเด็ก ๆ นี่ เป็นเกมโบราณมากกกก

เกมนี้มีจุดเริ่มต้นมาจากประเทศอินเดียโบราณ เชื่อกันว่าเกิดแถว ๆ 200 ปีก่อนคริสกาล โดยเป็นเกมของศาสนาฮินดูที่เอาไว้สอนเด็ก ๆ เรื่องหลักศาสนา ประมาณว่าการเดินทางของชีวิต ทำดีก็เหมือนขึ้นบันได ทำไมดีก็เหมือนงูฉกตกลงมา

มันน่าสนใจที่ กติกาเกมผ่านมาเป็นพันปีก็ยังเล่นเหมือนเดิม คือทอยเต๋าแล้วเดินไปเรื่อย ๆ เป็นการใช้ดวง 100% แต่แค่นี้ก็ถูกใจเด็ก ๆ มากแล้ว

ต่อมาชาวอังกฤษได้รู้จักเกมนี้ตอนยุคอาณานิคม และ นำเกมนี้ไปเผยแพร่ต่อในตะวันตก ซึ่งได้มีคนทำออกขายประมาณปี 1940

และ เกมนี้ก็เป็นที่นิยมไปทั่วโลก …

ตอนผมอ่านเจอเรื่องนี้นี่ ก็คิดต่อไปได้เยอะนะ ว่าขนาดเกมทอยเต๋าแล้วเดินไปเรื่อย ๆ ไม่ต้องคิดอะไรมาก ยังสามารถเอามาใช้สอนเด็กเรื่องหลักศาสนาแบบง่าย ๆ ได้เลย เราเล่นบอร์ดเกมกันจริงจัง ก็อดไม่ได้ที่ต้องได้แนวคิดดีๆ กันบ้างหล่ะ จริงมั้ย

Lord of the Rings (Board Game) … พระบิดาแห่งเกม Co-Op

ทุกวันนี้เกมแนว Co-Op พบเห็นได้ทั่วไป แต่เกมที่ถือได้ว่าจุดกระแสแนวเกม Co-Op ให้เป็นที่นิยมคือ เกม Lord of the Rings ที่ออกแบบโดย Reiner Knizia เกมนี้ได้ Spiel des Jahres รางวัลพิเศษ best use of literature in a game ปี 2004 เลยนะ

เกมนี้จะเรียกว่า พระบิดาแห่งเกม Co-Op ก็ได้ เพราะ เกมนี้เป็นแรงบันดาลใจให้เกิดเกม Pandemic หรือ Shadow Over Camelot ที่โด่งดังในยุคถัดมา

กติกาคร่าว ๆ ทีมเราจะเล่นเป็น Hobbit ช่วยกันเอาแหวนไปทิ้ง ขณะเดียวกันก็จะมีเซารอนมาไล่จับเรา ฉากต่าง ๆ ในเกมจะเหมือนในนิยาย ทีมชนะเมื่อทิ้งแหวนได้ ทีมแพ้ถ้าโดนเซารอนจับหมด

เกมนี้ mechanic เด่นมากตามสไตล์ Renier โดยเฉพาะ Track เซารอนไล่จับ Hobbit นี่ Signature มาก หาไม่ได้ในเกมอื่น … ผมกางเกมนี้บ่อยมาก ช่วงออกแบบเกม Mind Palace เพื่อศึกษากลไก

แต่จุดที่เด่นที่สุดของเกมนี้ในสายผมคือ Feeling

คือเล่นแล้วได้อารมณ์ Hobbit ออกเดินทางมาก ไม่รู้ออกแบบได้ไง แบบว่าได้ฟีลเดินทาง ค่อย ๆ เดิน วิ่งหนีเซารอน ไต่เขาไปทิ้งแหวน คืออารมณ์มันได้จริง ๆ

แล้วที่เด็ดสุดคือ เกมนี้มันจะมีโมเมนท์ฮีโร่ที่สละชีวิตเพื่อทีม ที่หาไม่ได้ในเกมอื่น ประมาณว่า

“ไปเลยเพื่อน เราคงมาไกลสุดได้เท่านี้ ขอให้นายไปทิ้งแหวนให้สำเร็จ เพื่อมิดเดิ้ลเอิร์ธของเรา” ว่าแล้วก็หันหลังไปให้เซารอนแดกตาย

เป็นอารมณ์ที่เท่ห์มาก เกม Co-Op ที่มีจังหวะให้ผู้เล่นยอมตายเพื่อให้ทีมไปต่อ ซึ่งมันเป็นฟีลของหนังสือจริง ๆ

ว่าง ๆ ก็ลองไปหาเล่นกันได้ แต่บ้านเราเกมนี้ไม่ค่อยดัง อาจจะร้านเกมเล่นยากหน่อย เพราะเกมเก่าแล้ว แต่เกมสนุกมาก เชียร์ให้เล่นเลย

ระบบเกมอาจจะเก่าไปซักนิด แต่ต้องเข้าใจว่านี่คือเกมแรก นี่คือพระบิดาแห่ง Co-Op!

King of Siam

เป็นอีกเกมนึงที่ผมเปิดประมูลช่วย COVID-19 ไป
ซึ่งเกมนี้เป็นเกมที่พอผมรู้จักปุ๊ป ก็ตั้งเป้าว่าจะต้องหาซื้อมาให้ได้

แล้วพอเล่นก็ยิ่งชอบ ไม่ได้ชอบกลไกเกมนะ แต่ชอบการเล่าเรื่องของเกม
ก็ไม่ใช่เกมที่เล่าได้ดีที่สุด แต่เป็นเกมแรกที่ทำให้ผมได้เข้าใจเรื่องการเล่าเรื่องผ่านเกม …

คืองี้ ที่มาของเกมนี้คือ มีฝรั่งคนนึงมาทำงานในไทย แล้วสงสัยว่าทำไมไทยถึงไม่เสียเอกราชให้ตะวันตก เค้าเลยพยายามทำเกมจำลองสถานการณ์ตอนนั้นขึ้นมา

ให้ผู้เล่นเป็นคนไทย ที่จะพยายามตีกันเองแย่งดินแดน แต่ถ้าไม่มีคนชนะก็จะเสียดินแดนให้อังกฤษ เสียดินแดนมากๆเข้าก็โดนยึดประเทศ … อารมณ์ก็ ตีกันไปแต่ไม่ให้เสียเอกราช

ถามว่าสนุกมั้ย ก็สนุกดี แต่ไม่สุด …
ประมาณว่าไพ่จำกัด ทำให้เล่นแล้วผลัดแพ้ผลัดชนะ ตามดินแดนต่างๆ

จนผมได้มาค้นเจอแนวคิดตอนออกแบบ

คืองี้ ฝรั่งคนนี้จากการศึกษาของเค้า เค้าได้ข้อสรุปส่วนตัวว่า ที่คนไทยรอดมาได้นี้ ส่วนหนึ่งเป็นเพราะนิสัยของคนไทย โดยเฉพาะคำว่า “ไม่เป็นไร” นี่คือแก่นของแนวคิดคนไทย ที่ทำให้ยอมเสียดินแดนบ้างก็ได้ “ไม่เป็นไร”

แต่ฝรั่งไม่รู้จักคำว่า “ไม่เป็นไร”

เขาเลยพยายามทำเกมที่จะสอนฝรั่งเรื่องคำว่า “ไม่เป็นไร” ทำอย่างไรให้คนเล่นรู้สึกว่า ชนะหมดไม่ได้หรอก ต้องมีแพ้บ้าง “มันไม่เป็นไร”

คือมันว้าวมาก … คือแบบว่าพอได้เข้าใจการออกแบบเกมทั้งหมดของเค้า และ เข้าใจเรื่องที่เขาอยากจะสื่อแล้ว พบว่า เกมมันโอเค เมกเซ้นต์มากขึ้นเลย

ก็เลยชอบเกมนี้เป็นพิเศษ เพราะมันให้ผมเริ่มเข้าใจว่า จริงแล้วเกมมันเล่าเรื่องได้ มันเล่าได้มากว่าแค่สถานการณ์ แต่เล่าได้ถึงแนวคิด

เกมนี้ผมรักมาก 

Barbarossa

ออกแบบโดยลุง Klaus Teuber ผู้ออกแบบเกมคาทาน เกมนี้ออกแบบก่อนคาทานซะอีก แถมได้ได้ SDJปี 1988ด้วย

Barbarossa เป็นภาษาอิตาลี แปลว่า หนวดแดง (red beard)

เกมนี้ได้แรงบันดาลใจมาจากหนังสือนิยายแฟนตาซีไตรภาค Die Schule der Rätselmeister (School of the Riddle Masters) เนื้อเรื่องเกี่ยวกับพ่อมด ที่สร้างปริศนาและแข่งกันทายเป็นทัวนาเมนท์

จากบทสำภาษณ์ ลุง Klaus Teuber บอกว่า ตอนอ่านหนังสือจบ ลุงแกเสียใจมาก เพราะเหมือนกับเพื่อนสนิทคนนึงได้จากไป ลุงแกเลยคิดอยากจะหาวิธีที่จะให้หนังสือนั้นอยู่กับเราได้นานขึ้น ซึ่งสิ่งที่ลุงทำคือ สร้างเกมเกี่ยวกับหนังสือขึ้นมานั่นเอง

อ่านบทสำภาษณ์ของลุงเต็มๆกัน

“As you know there are moments when you close a book really sad that it’s over. After finishing the last page, you often feel like you’ve lost a friend — to be somewhat melodramatic. So I was looking for a way to keep the book alive a little longer. Creating a game seemed the perfect solution. In this game, I was looking for a way to make riddles, to experiment with shapes and to let the players express their own creativity with clay.”

ในเกม เราจะเป็นพ่อมด แต่ละคนต้องปั้นดินน้ำมันขึ้นมาให้เพื่อนทาย ว่าเราปั้นรูปอะไร

ในตาเรา เราต้องทอยเต๋าเพื่อเดินไปยังช่องต่างๆ แต่ละช่องก็จะมี action ต่างกัน เช่น ถามตัวอักษรที่อยู่ในชื่อของดินน้ำมันเพื่อน หรือ ถามคุณลักษณะของสิ่งนั้น้ (yes/no question) แล้วก็ทาย

ถ้าทายถูก ให้เอาธนูไปปักไว้ที่ดินน้ำมันนั้น แล้วก็ได้แต้ม

ความเด็ดคือ นอกจากเราจะต้องแข่งกันทายของเพื่อนแล้ว เมื่อจบเกมให้มาดูธนูที่ปักบนดินน้ำมันเรา

ถ้าถูกปักเยอะ แปลว่าปั้นง่ายไป โดยลบแต้ม
ถ้าถูกปักน้อย แปลว่าปั้นยากไป ก็โดยลบแต้ม

เราต้องปั้นให้ยากกำลังดี ….

เหมือนจะเป็นเกมเด็ก แต่เนื่องจากเกมนี้จะเน้นที่การตัด choice เลยทำให้ผู้ใหญ่ก็สนุกกับการทายได้ เพราะทายถูกก่อนได้แต้มเยอะกว่า

อีกอย่าง ในกล่องที่ผมเอามาประมูลสู้ COVID-19 นี้เป็นเกมเยอรมัน Original … ดินน้ำมันเดิมยังเก็บไว้อยู่เลย แบบว่าแข็งโป้ก

เหมาะสำหรับนักสะสมครับ

ปล. รูปจากวิกิครับ เกมที่ผมมี ตั้งแต่ซื้อมาลูบอย่างเดียว ยังไม่หยิบมาเล่น