The Raise of Board Games

ไปเจอกราฟน่าสนใจ เลยเอามาเล่าให้ฟัง

คือมีคนไปทำกราฟ จำนวนของบอร์ดเกมที่ผลิตขายต่อปีออกมา
สรุปจากกราฟ เราจะเห็นว่า

  • บอร์ดเกมเริ่มค่อยๆโตขึ้นตั้งแต่ปี 1950
  • จนกระทั่ง 1978 ได้มีการประกาศรางวัล Spiel des Jahres จำนวนบอร์ดเกมที่ผลิตต่อปีก็โตเร็วขึ้น จนมีจำนวนเพิ่ม 2 เท่าใน 10 ปี
  • ต่อมาปี 1995 คาทานก็เกิดขึ้นมา ซึ่งเป็น 1 ในเกมที่ทำให้ Eurogame ได้แพร่หลายเป็นหนึ่งใน Hobby ที่เป็นที่นิยมไปทั่วโลก ซึ่งหลังจากตอนนี้กราฟพุ่งหัวตั้งมาก
  • จนถึงทุกวันนี้ กราฟก็ยังพุ่งไม่หยุด ตลาดบอร์ดเกมน่าจะยังไปได้อีกไกลมากกกกกก
  • บ้านเราก็น่าจะมีศักยภาพไปได้อีกไกลเหมือนกัน ตอนนี้ก็มีหลายคนพยายามเอาบอร์ดเกมไปปรับใช้ในกิจกรรมที่หลากหลาย และ บอร์ดเกมก็เป็นที่ยอมรับมากขึ้น จำได้ว่าแต่ก่อนไม่มีใครรู้จักบอร์ดเกมเลย แต่ตอนนี้ก็มีคนรู้จักเยอะขึ้นมาก .. ตลาดยังโตได้อีก ค่อยๆเดินไปด้วยกันนะครับ

อ่านเต็มๆได้ที่ลิ้งนี้ครับ https://medium.com/@Juliev/the-rise-of-board-games-a7074525a3ec

Labyrinth – เกมเขาวงกต สุดคลาสสิค

ส่วนตัวผมเป็นคนที่มีความคลั่งใคล้ในเขาวงกตมาก สมัยเด็ก ๆ ก็ชอบวาดเขาวงกตเล่นกันกับเพื่อน โตมาพอเล่นบอร์ดเกม ถ้าเจอเกมเขาวงกตก็จะซื้อมาสะสมทันที

แล้วมันก็น่าตลกตรงที่ เกมเขาวงกตที่ผมชอบที่สุดกลายเป็นเกมเด็กชื่อ Labyrinth

เกมก็เล่นง่ายๆ คือเราจะเป็นพ่อมด แข่งกันเดินทางในเขาวงกตเพื่อไปเก็บสมบัติ

เกมจะมีแผ่น 4 เหลี่ยมเป็นรูปทางเดิน ทางตรงบ้าง ทางโค้งบ้าง แล้วไอ้แผ่นทางเดินเนี่ย มันไม่ fix ติดกับกระดาน เวลาเล่น ก็วางแผ่นทางเดินนี้ไปมั่วๆบนกระดาน … แค่นี้เราก็จะได้เขาวงกตละ

แต่ความล้ำของเกมคือ เราจะสามารถเลื่อนแผ่นทางเดินได้! โดยกันเอาแผ่นทางเดินใหม่ใส่เข้าไปในกระดาน โดยการดันเข้าจากขอบกระดานด้านนึง แล้วดันในแผ่นทางเดินทั้งแถว เลื่อนไปทั้งหมด

นั่นคือ ระหว่างที่เราเล่น ทางเดินจะเลื่อนไปมาตลอดเวลา ทำให้มันวุ่นวาย และ สนุกสนานมาก อีกทั้งยังได้การวางแผนด้วยว่าจะดันทางเดินยังไงดี

ที่ผมชอบเกมนี้มาก ก็เพราะมันได้อารมณ์ของนิทานเขาวงกตมหัศจรรย์ดีอ่ะ ที่ทางเดินขยับไปขยับมา เดินอยู่ดี ๆ มีกำแพงมากั้นซะงั้น แถมยังพอวางแผนได้ด้วย

ก็เป็นเกมที่เหมาะมากสำหรับเด็ก ๆ ครับ ผมให้เด็กๆหลายคนลองเล่น พบว่าชอบทุกคนนะ โดยเฉพาะเด็กเล็ก ๆ ผมลองไปอ่านในเวปดู มีคนลองให้ลูก 5 ขวบครึ่งเล่น ก็พบว่าพอเล่นได้

ก็เป็นอีกเกมที่น่าลองเล่นในครอบครัว โดยเฉพาะช่วง Covid ครับ กติกาง่าย เล่นสนุกได้ทันดี

ปล. เชื่อมะ บอร์ดเกมแรกที่ผมลองออกแบบ ก็เป็นเกมเขาวงกต … เหอ ๆ แบบว่าคลั่งไคล้จัด ๆ

ผลโพลตลาดบอร์ดเกมหลังCovid … “เตรียมตัวรอรับการซึมยาว!” …

วันก่อนผมได้ทำโพลง่ายๆ เรื่องตลาดบอร์ดเกมหลังเปิดเมืองจาก Covid
มีหลายท่านเมตตาเข้ามาทำโพล รวมทั้งหมด 65 ท่าน

ผลก็ออกมาตามนี้ครับ
ตอนแรกจะทำ infographic ให้แหล่มๆ แต่ไปๆมาๆ ได้แค่นี้หล่ะครับ กราบขออภัย

1) ข้อมูลส่วนตัว …

1.1 จากผลพบว่า ท่านที่มีมาทำโพลเกือบทั้งหมด จะเป็นคนในวัย 22-45 ก็ประมาณว่าวัยเริ่มตั้งตัว จนถึงเกือบๆจะวัยกลางคน ซึ่งเป็นวัยที่เป็นกำลังซื้อหลักของวงการบอร์ดเกม และ ส่วนใหญ่ก็ไม่ยอมเปิดเผยว่าชอบผลไม้อะไร 555

2) ตลาดบอร์ดเกมหลังเปิดเมือง

2.1 การซื้อเกม – ครึ่งนึงบอกว่า คงกลับมาซื้อเหมือนเดิม แต่ว่า 45% บอกว่า คงจะซื้อน้อยเกมลง หลักๆก็เพราะเศรษฐกิจไม่ดี

2.2 การไปร้านเกม – ครึ่งก็บอกว่า คงกลับไปร้านเกมเหมือนเดิม แต่ว่า 1/3 บอกว่า เปิดเมืองแล้วก็ยังไม่ไป รอดูสถานการณ์ Covid ต่ออีกซักพัก แปลว่าโดยรวมเปิดเมืองแล้วร้านเกมคงยังไม่กลับมาคึกคักได้เร็วนัก

2.3 การซื้อบอร์ดเกมออนไลน์ – เหมือนเดิม! คือส่วนใหญ่บอกว่าคงจะซื้อเหมือนเดิม ไม่มากไม่น้อยลง ทั้งนี้ก็มีบางท่านบอกว่าจะซื้อมากขึ้น บางท่านก็ซื้อน้อยลง แต่จำนวนพอกัน ก็ถือว่าเจ๊ากัน

2.4 การขายเกมมือสอง – ข้อนี้น่าสนใจ เพราะว่า 35%คิดว่าเริ่มๆอยากจะขายเกมมือสอง แปลว่า ตลาดเกมมือ2 น่าจะคึกคักขึ้น อันนี้ก็ไม่รู้เหตุผลนะว่าทำไมถึงขายเกมมือ2 กันเยอะขึ้น เสียดายที่ไม่ได้ถาม เดาว่า น่าจะเป็นเพราะเรื่องเศรษฐกิจ

3) อื่นๆ

3.1 การเล่นบอร์ดเกมออนไลน์ – เหมือนเดิม ไม่ต่างจากก่อนปิดเมือง … คือ คนเล่นเพิ่ม ก็พอๆกับคนเล่นน้อยลง แถมมีอีกตั้ง 40% ที่ไม่ได้เล่นเลย … อันนี้ก็แปลกใจนิดๆ นึกว่าจะเล่นกันเยอะขึ้น

สุดท้ายนี้ ก็ขอเป็นกำลังใจให้ทุกท่านผ่านพ้นวิกฤตนี้ไปด้วยกันนะครับ

Keltis – Simple but Deep

ถ้าจะหาเกมที่เล่นง่ายๆ แต่ลึก เกมนึงที่ผมเชียร์คือ Keltis
แบบว่ากติกามันง่ายมาก คือ วางไพ่ 1 ใบหน้าเรา หรือ ทิ้งไพ่ 1 ใบ แล้ว จั่วไพ่ 1 ใบ แค่นั้นเอง

ไพ่มี 5 สี มีเลข เวลาวางไพ่หน้าต้องต่อแถวสีเดียวกัน เลขไล่ขึ้นหรือลงก็ได้ แต่ไล่ได้ทางเดียว
ดังนั้นระหว่างเล่น หน้าเราจะไพ่ 5 แถว 5 สี

พอวางไพ่หน้าเราเสร็จ ก็เดิน Token บนTrack ที่สีที่ตรงกับไพ่
แต้มจะเริ่มจากติดลบ ต้องเดินไกลนิดนึงถึงเป็นบวก

กองไพ่ทิ้ง มี 5 กองตามสี หงายไพ่แล้วทิ้งทับไปเรื่อยๆ
ตอนจั่วจะจั่วจากกองจั่วก็ได้ หรือ จากกองไพ่ทิ้งใบบนสุดที่หงายอยู่ แค่นี้เอง

เริ่มเห็นความจ๊าบของมันมะ … กั๊กไพ่ คำนวนไพ่กันสนุกสิครับพี่น้อง

Tactic การจัดการไพ่บนมือนี่สนุกมาก กั๊กไพ่ อมไพ่
ทิ้งตานี้ จั่วกลับเองตาหน้า ทิ้งให้เพื่อนหยิบแล้วเราหยิบต่อ

นอกจากนี้ยังมีรายละเอียดเล็กๆน้อยๆเช่น มี tile แต้มให้แย่งกันเก็บ
มี Token แต้ม x2 แบบว่า ถ้าเดินได้ไกลก็ได้บวกเยอะ แต่ถ้าได้แต้มลบก็จุกไป

………………………………

อารมณ์เกม อยากจะบอกว่าเหมือนเล่นไพ่ดัมมี่มาก ที่จั่วไพ่ ทิ้งไพ่ จัดไพ่บนมือ คำนวนไพ่เพื่อน แล้วเกิดไพ่

ผมเคยท้าเซียนดัมมี่เล่นเกมนี้
แพ้ยับครับ เค้าทำได้ไงไม่รู้ เดิน Token ไปจนสุดได้ทุกแถว ซึ่งมันโคตรยาก … บ้าบอมาก

เป็นอีกเกมดีมาก แต่ทุกวันนี้อาจจะไม่ค่อยดัง และหายากนิดนึง
ถ้าใครอยากจะลองเกมที่กติกาง่ายๆ แต่ลึก แนะนำเกมนี้ครับ ลองหามาสะสมกันได้

Ra … บอร์ดเกมประมูลในดวงใจใครหลายคน

Ra เป็นเกมแนวประมูลที่สนุกมาก ออกแบบโดยท่าน Reiner Knizia
เกมนี้มีธีมเป็นยุคอียิปโบราณที่เราจะต้องแข่งกันประมูลทรัพยากรโน่นนี่

ความเด็ดของ Ra ที่หาไม่ได้เกมประมูลเกมอื่น แม้แต่ในยุคปัจจุบันคือ Ra เป็นเกมประมูลที่เล่นได้ 2 คน

…. มันบ้าไปแล้ว เกมประมูลที่เล่น 2 คนได้ แถมสนุกด้วย ….

ประวัติการออกแบบเกมนี้ก็ไม่ธรรมดา ลองอ่านบทสัมภาษณ์ของท่าน Reiner กันดูครับ

“Ra actually has a good story behind it; it was the first game I did after my retirement. Two or three weeks after my retirement I said, ‘Okay, now let’s get started.’

That’s the time, when I do a big game, that the world around me stops. I concentrate on this game and nothing else.

And since I had more time, this concentration became even more extreme. For four to six weeks I did nothing but work on this game”

อ่านดูมันเหมือนกับท่าน Reiner ได้เข้าสู่ Flow ซึ่งน่าสนใจมาก และ ทำให้ไม่แปลกใจที่ทำไมเกมถึงออกมาได้มีเอกลักษณ์ที่หาไม่ได้เกมอื่นและสนุกขนาดนี้

แนะนำให้ลองหามาเล่น และ ถ้าเป็นไปได้ก็เชียร์ให้หามาสะสมครับ
เกมนี้เป็นอีกหนึ่งเกมที่ผมลองเอาไปให้ใครเล่น ใครก็ชอบ สอนง่ายมาก เล่นซ้ำได้บ่อย

ใครชอบเกมนี้บ้าง ขอเสียงหน่อยยย

ต้นกำเนิด เกมบันไดงู

เชื่อมั้ยครับว่า เกมบันไดงู ที่พวกเราเล่นกันสมัยเด็ก ๆ นี่ เป็นเกมโบราณมากกกก

เกมนี้มีจุดเริ่มต้นมาจากประเทศอินเดียโบราณ เชื่อกันว่าเกิดแถว ๆ 200 ปีก่อนคริสกาล โดยเป็นเกมของศาสนาฮินดูที่เอาไว้สอนเด็ก ๆ เรื่องหลักศาสนา ประมาณว่าการเดินทางของชีวิต ทำดีก็เหมือนขึ้นบันได ทำไมดีก็เหมือนงูฉกตกลงมา

มันน่าสนใจที่ กติกาเกมผ่านมาเป็นพันปีก็ยังเล่นเหมือนเดิม คือทอยเต๋าแล้วเดินไปเรื่อย ๆ เป็นการใช้ดวง 100% แต่แค่นี้ก็ถูกใจเด็ก ๆ มากแล้ว

ต่อมาชาวอังกฤษได้รู้จักเกมนี้ตอนยุคอาณานิคม และ นำเกมนี้ไปเผยแพร่ต่อในตะวันตก ซึ่งได้มีคนทำออกขายประมาณปี 1940

และ เกมนี้ก็เป็นที่นิยมไปทั่วโลก …

ตอนผมอ่านเจอเรื่องนี้นี่ ก็คิดต่อไปได้เยอะนะ ว่าขนาดเกมทอยเต๋าแล้วเดินไปเรื่อย ๆ ไม่ต้องคิดอะไรมาก ยังสามารถเอามาใช้สอนเด็กเรื่องหลักศาสนาแบบง่าย ๆ ได้เลย เราเล่นบอร์ดเกมกันจริงจัง ก็อดไม่ได้ที่ต้องได้แนวคิดดีๆ กันบ้างหล่ะ จริงมั้ย

Lord of the Rings (Board Game) … พระบิดาแห่งเกม Co-Op

ทุกวันนี้เกมแนว Co-Op พบเห็นได้ทั่วไป แต่เกมที่ถือได้ว่าจุดกระแสแนวเกม Co-Op ให้เป็นที่นิยมคือ เกม Lord of the Rings ที่ออกแบบโดย Reiner Knizia เกมนี้ได้ Spiel des Jahres รางวัลพิเศษ best use of literature in a game ปี 2004 เลยนะ

เกมนี้จะเรียกว่า พระบิดาแห่งเกม Co-Op ก็ได้ เพราะ เกมนี้เป็นแรงบันดาลใจให้เกิดเกม Pandemic หรือ Shadow Over Camelot ที่โด่งดังในยุคถัดมา

กติกาคร่าว ๆ ทีมเราจะเล่นเป็น Hobbit ช่วยกันเอาแหวนไปทิ้ง ขณะเดียวกันก็จะมีเซารอนมาไล่จับเรา ฉากต่าง ๆ ในเกมจะเหมือนในนิยาย ทีมชนะเมื่อทิ้งแหวนได้ ทีมแพ้ถ้าโดนเซารอนจับหมด

เกมนี้ mechanic เด่นมากตามสไตล์ Renier โดยเฉพาะ Track เซารอนไล่จับ Hobbit นี่ Signature มาก หาไม่ได้ในเกมอื่น … ผมกางเกมนี้บ่อยมาก ช่วงออกแบบเกม Mind Palace เพื่อศึกษากลไก

แต่จุดที่เด่นที่สุดของเกมนี้ในสายผมคือ Feeling

คือเล่นแล้วได้อารมณ์ Hobbit ออกเดินทางมาก ไม่รู้ออกแบบได้ไง แบบว่าได้ฟีลเดินทาง ค่อย ๆ เดิน วิ่งหนีเซารอน ไต่เขาไปทิ้งแหวน คืออารมณ์มันได้จริง ๆ

แล้วที่เด็ดสุดคือ เกมนี้มันจะมีโมเมนท์ฮีโร่ที่สละชีวิตเพื่อทีม ที่หาไม่ได้ในเกมอื่น ประมาณว่า

“ไปเลยเพื่อน เราคงมาไกลสุดได้เท่านี้ ขอให้นายไปทิ้งแหวนให้สำเร็จ เพื่อมิดเดิ้ลเอิร์ธของเรา” ว่าแล้วก็หันหลังไปให้เซารอนแดกตาย

เป็นอารมณ์ที่เท่ห์มาก เกม Co-Op ที่มีจังหวะให้ผู้เล่นยอมตายเพื่อให้ทีมไปต่อ ซึ่งมันเป็นฟีลของหนังสือจริง ๆ

ว่าง ๆ ก็ลองไปหาเล่นกันได้ แต่บ้านเราเกมนี้ไม่ค่อยดัง อาจจะร้านเกมเล่นยากหน่อย เพราะเกมเก่าแล้ว แต่เกมสนุกมาก เชียร์ให้เล่นเลย

ระบบเกมอาจจะเก่าไปซักนิด แต่ต้องเข้าใจว่านี่คือเกมแรก นี่คือพระบิดาแห่ง Co-Op!

King of Siam

เป็นอีกเกมนึงที่ผมเปิดประมูลช่วย COVID-19 ไป
ซึ่งเกมนี้เป็นเกมที่พอผมรู้จักปุ๊ป ก็ตั้งเป้าว่าจะต้องหาซื้อมาให้ได้

แล้วพอเล่นก็ยิ่งชอบ ไม่ได้ชอบกลไกเกมนะ แต่ชอบการเล่าเรื่องของเกม
ก็ไม่ใช่เกมที่เล่าได้ดีที่สุด แต่เป็นเกมแรกที่ทำให้ผมได้เข้าใจเรื่องการเล่าเรื่องผ่านเกม …

คืองี้ ที่มาของเกมนี้คือ มีฝรั่งคนนึงมาทำงานในไทย แล้วสงสัยว่าทำไมไทยถึงไม่เสียเอกราชให้ตะวันตก เค้าเลยพยายามทำเกมจำลองสถานการณ์ตอนนั้นขึ้นมา

ให้ผู้เล่นเป็นคนไทย ที่จะพยายามตีกันเองแย่งดินแดน แต่ถ้าไม่มีคนชนะก็จะเสียดินแดนให้อังกฤษ เสียดินแดนมากๆเข้าก็โดนยึดประเทศ … อารมณ์ก็ ตีกันไปแต่ไม่ให้เสียเอกราช

ถามว่าสนุกมั้ย ก็สนุกดี แต่ไม่สุด …
ประมาณว่าไพ่จำกัด ทำให้เล่นแล้วผลัดแพ้ผลัดชนะ ตามดินแดนต่างๆ

จนผมได้มาค้นเจอแนวคิดตอนออกแบบ

คืองี้ ฝรั่งคนนี้จากการศึกษาของเค้า เค้าได้ข้อสรุปส่วนตัวว่า ที่คนไทยรอดมาได้นี้ ส่วนหนึ่งเป็นเพราะนิสัยของคนไทย โดยเฉพาะคำว่า “ไม่เป็นไร” นี่คือแก่นของแนวคิดคนไทย ที่ทำให้ยอมเสียดินแดนบ้างก็ได้ “ไม่เป็นไร”

แต่ฝรั่งไม่รู้จักคำว่า “ไม่เป็นไร”

เขาเลยพยายามทำเกมที่จะสอนฝรั่งเรื่องคำว่า “ไม่เป็นไร” ทำอย่างไรให้คนเล่นรู้สึกว่า ชนะหมดไม่ได้หรอก ต้องมีแพ้บ้าง “มันไม่เป็นไร”

คือมันว้าวมาก … คือแบบว่าพอได้เข้าใจการออกแบบเกมทั้งหมดของเค้า และ เข้าใจเรื่องที่เขาอยากจะสื่อแล้ว พบว่า เกมมันโอเค เมกเซ้นต์มากขึ้นเลย

ก็เลยชอบเกมนี้เป็นพิเศษ เพราะมันให้ผมเริ่มเข้าใจว่า จริงแล้วเกมมันเล่าเรื่องได้ มันเล่าได้มากว่าแค่สถานการณ์ แต่เล่าได้ถึงแนวคิด

เกมนี้ผมรักมาก